ALIM İŞLEMLERİNDE DEĞİŞKEN ADRES ÖZELLİĞİ
Şubat 2026
Kavram
Bir satıcıdan sadece bir defalığına peşin alım yapılacağı düşünülüyor ve yeni bir cari hesap kartı açmadan alım belgesini sisteme işlemenin bir yolu aranıyorsa çözüm Değişken Adres Kullanımı’dır.
Değişken adres yapısı daha önce sadece satış belgelerinde kullanılmak üzere geliştirilmiş bir kullanım pratiği iken alım belgelerini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Bu özellik devreye alındığında yeni bir cari hesap kartı açmadan alım faturalarını pratik yoldan sisteme işlemek mümkündür.
Hangi Durumlarda İhtiyaç Duyulur?
Bir satıcıdan sadece bir defalığına peşin alım yapılacağı düşünülüyor ve yeni bir cari hesap kartı açmadan alım belgesini sisteme işlemenin bir yolu aranıyorsa çözüm Değişken Adres Kullanımı’dır.
- Eğer ilgili alım faturası açık hesap (bedeli sonra ödenmek üzere) türünde değilse
- Faturanın bedeli nakit, havale eft, şirket kredi kartı v.b. ile ödenmişse
- Faturayı düzenleyen satıcı cari hesapla muhtemelen tekrar çalışma durumu olmayacağı öngörülüyorsa (bir defalık bir satın alma işlemi yapılıyor ise)
- Bu cari hesap sisteme kaydedilerek sistemdeki cari hesapların sayısının boşu boşuna artırılacağı ve cari hesabı kaydetmenin çok gereksiz olacağı düşünülüyorsa
Yukarıdaki durumlarda değişken adres yapısı kullanımı düşünülebilir.
Değişken Adresli Cari Hesap Kavramı Nedir?
Daha önce özellikle e-ticaret v.b. yapılar için “Değişken Adres” kavramı geliştirilmişti. Amaç çok farklı kanallardan ve kişilerden gelen siparişleri sistemde süratle hazırlayıp sevkiyata dönüştürmek. Faturaları pratik yoldan kesmek ve cari hesap bilgisi olarak o sipariş için paylaşıldığı kadarıyla faturanın cari hesap unvan adres ve vergi kimlik veya T.C. kimlik bilgisi bölümlerini doldurmak (çoğu kez kişisel veri kabul edildiği için TC kimlik numarası bile satıcıya iletilmeyebiliyor) ve faturanın (vergi /tc bilgisi zorunlu nedenlerle 11111111111 şeklinde doldurulduğundan çoğu kez arşiv fatura olarak) gönderimini yapmak.
Bir daha aynı kişiden sipariş gelecek dahi olsa bu durumu önemsemeyip her defasında cari hesap bilgilerini fatura oluşturma sırasında girmek.
Bu kullanım mantığına satın alma açısından bakıldığında bir defalık çalışılacağı düşünülen bir satıcı cari hesap söz konusu ve satıcıya yapılması gereken ödeme de tamamlanmıştır. Tekrar aynı satıcı ile çalışma durumu olmayabilir. Diyelim ki aynı satıcı bir kez daha çalışma durumu ortaya çıksın, bu durumda da yine ilk seferinde olduğu gibi değişken adres yapısı kullanılır ve yine cari hesap kaydı açmadan belge sisteme işlenebilir.
Firmaya (bize) kesilecek olan e-faturanın (veya GİB serisinden e-belge / kağıt fatura v.b. de olur) cari hesap kaydı oluşturmadan, içerdiği stok/hizmet/demirbaş vs. açısından eksiksiz olarak (matrah ve vergi bilgileri dahil) işlenmesi planlanmaktadır.
Fatura bedeli peşin olarak ödenmiş olup sonradan bu faturadaki cari hesap için başka bir fiş işlemi yapılmasına gerek olmayacağı düşünülmektedir.
İşte bu durumlar için değişken adres kavramı oldukça kullanışlı bir çözüm olarak ortaya çıkmaktadır. Alımda Değişken Adres kavramı 4.17.2.6.1 sürümünden itibaren kullanılabilir duruma gelmiştir.
Kullanımı
Peşin kavramı özellikle vurgulanmıştır. Bu yapı peşin alımlar için uygundur. Vadeli alım yapılıyorsa başka bir deyişle açık hesap fatura işlenecekse o zaman bir cari hesap kaydı mutlaka oluşturulmalıdır.
Alım şube parametresi tanımında peşin cari hesap tanımlanır.
Resimde işaretlenen bölüm doldurulur ve kaydet tuşuna basılır.
Burada belirlenen cari hesap aslında birden çok cari hesabı kapsayan bir torba hesap gibi düşünülebilir. Bu nedenle muhtelif satıcı cari hesabı için belli bir adres vergi dairesi numarası şahıs olup olmadığı tc numarası yöre il posta vs gibi fatura bilgilerinin girilmesine gerek yoktur. Yazılması sakınca doğurmaz, boş bırakılabilir.
“Ticari Fişlerde Adres Değişkendir” denildiği için asıl adres bilgileri yerine fatura işlendiği sırada yazılacak olan adres bilgilerinin kullanılacağı anlaşılır. Fatura sırasında önceden yazılan adres bilgilerine CR-KS Değişken Adres Listesi adımından ulaşılabilir.
Geçici Listedeki Gelen Alım Faturasını Değişken Adresli Olarak Vio Fişe Dönüştürme
E-İşlem Gelen Belgeler adımında bekleyen faturaları getir denilmiş ve aşağıda 1122334455 vergi numaralı ve adı ABC PLASTİK olup sistemimizde kayıtlı olmayan bir cari hesaba ait fatura bekleyen fatura listesine getirilmiş olsun. Cari hesap kaydı oluşturmadan alım faturası sisteme kaydedilsin isteniyor.
Faturayı seçip Vio fişe dönüştür tuşuna ve ardından VKN için ‘Değişken Adres’ oluştur düğmesine tıklanır.
Bu oluştur emri sırasında 320 01 001 kodlu cari hesaba bağlı olacak şekilde yeni bir değişken adres oluşur. Tamam tuşuna basarak alım fatura oluşturma ekranına geçilir.
Satır türleri ayarlanıp fiş kaydedildiğinde aşağıda gösterilen bir dizi tanımlama otomatik olarak yapılacaktır.
Gelen faturadaki vergi numarası (örnekteki 1122334455) daha önce açılan 320 01 001 Peşin Alımlar cari hesabı ile ilişkilendirilmiştir.
E-faturadaki satır bazlı barkodların hangi hizmet veya stoklarla ilişkilendirildiği bilgisi de saklanır.
Cari hesap değişken adres listesine yeni bir satır eklenir. Bu satır son yapılan alım işleminde geçen cari hesapla ilişkilidir.
NOT: Fatura XML’inde yazılı olan vergi numarası unvan ve adres bilgileri kullanılarak değişken adres oluşturulmaktadır. Kullanıcının bu bilgileri el ile doldurmasına gerek yoktur.
Bu yapılanlar sürüm 4.17.2.6.1’den itibaren geçerlidir.
SKYLOG YAZILIM A.Ş.
ŞUBAT 2026 – KONYA
vioyazilim.tr
Alım Fatura ERP Vio
